| نظریۀ زوال: اولین نظریۀ روانشناسی حافظه، نظریۀ زوال است. این نظریه میگوید که محفوظات انسان با گذشت زمان از بین میرود. در این نظریه حافظه همچون عکسی در نظر گرفته شده است که در آفتاب رها شود. در ابتدا تصویر، واضح و روشن است؛ ولی با گذشت زمان (با قرار گرفتن در معرض آفتاب و باران) به تدریج از بین میرود، به نحوی که دیگر قابل تشخیص نیست. نظریۀ تداخل: پدیدۀ تداخل یک یادگیری با یادگیری دیگر را تداخل میگویند. بر اساس این نظریه، علت اینکه انسان با گذشت زمان دچار فراموشی میشود، این است که اطلاعات جدید و متضاد وارد حافظه میشود و با یادگیریهای قبلی او تداخل میکند. گذشت زمان عامل مهمی نیست و به جای آن میزان اطلاعاتی که فرد در یک حافظۀ زمانی خاص در حافظۀ خویش پردازش میکند، عامل مهم فراموشی است. یادداری، معنا کردن موارد بیمعنا: اساس پردازش اطلاعات در ابعاد مختلف آن، معناداری است. برای اینکه یادگیری جدید، مفید و مؤثر باشد، باید به نحو مناسبی با اطلاعات موجود در حافظۀ درازمدت ارتباط یابد. برای این منظور میتوان از روشهایی از قبیل یادیارها، تخصیص جایگاه، چنگگ یا قلاب و کلید واژه استفاده کنیم. نظریۀ پردازش اطلاعات: این نظریه انسانها را پردازشگران فعال اطلاعات میداند و تأکید میکند که مطالعۀ حافظه ممکن نیست؛ مگر آنکه قبلاً دریابیم یادگیری با اطلاعات جدید چه کار میکند و این اطلاعات تا چه میزان برای یادگیرنده بامعناست. در این نظریه انسانها در حقیقت نظامهای پردازشگر اطلاعات هستند. بر اساس این دیدگاه، حافظه عبارت است از ۱) رمزگذاری اطلاعاتی که توسط اعضای حسی ثبت شده است، ۲) ذخیره کردن اطلاعات و ۳) بازیابی یا یادآوری اطلاعات به هنگام نیاز. نظریۀ سطوح پردازش و دقت در پردازش: این نظریه میگوید هر چه یادگیرنده اطلاعات جدید را عمیقتر و با دقت بیشتری پردازش کند، احتمال یادآوری آن در آینده بیشتر است. در این نظریه حافظۀ دانشآموزان به میزان دقت آنها در رمزگذاری اطلاعات جدید بستگی دارد. نظریۀ طرحواره: این نظریه بر اهمیت فعالیتی که یادگیرنده در زمان یادگیری انجام میدهد تأکید دارد. منظور از طرحوارهها ساختارهایی از دانش موجود در حافظه است که مجموعه اطلاعات مربوط به هم را در بر میگیرد و برنامههایی را برای جمعآوری اطلاعات آینده عرضه میکند. از دیدگاه این نظریه، درک دانشآموزان از جهان و بدین ترتیب آنچه یاد میگیرند، به اطلاعاتی که با آن رو به رو میشوند، اطلاعاتی که از قبل در ذهن خود دارند و نحوۀ تعامل آنها با اطلاعات جدید بستگی دارد. پردازش توزیع موازی: این نظریه مدعی است که انسانها بسیار انعطاف پذیرتر از کامپیوترند. زیرا میتوانند به طور همزمان اطلاعات زیاد و متنوعی را مورد توجه قرار دهند. به عبارت دیگر، پردازش اطلاعات به صورت موازی و در جهات مختلف به طور همزمان انجام میشود. |
